 |
||||||||||||
|
|
|||||||||||
.gif){kind=spacer} | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
||||||||||||
اسپینوزا ـ کتب و مقالات اسپینوزا پس از تکفیر و رانده شدن از جامعه یهود تا پایان عمر به تالیف و تصنیف پرداخت و آثاری به وجود آورد که برخی از آنها حائز اهمیت بسیار و در نوع خود کم نظیر است. اسپینوزا چهار کتاب اصل او به ترتیب: - رساله درباره دین و دولت - اصلاح قوه مدرکه - رساله اخلاق - رساله سیاست دیگر آثار اسپینوزا شامل: رساله مختصره ـ اثبات اصول فلسفه دکارت ـ رساله الهیات و سیاست ـ نامهها اسپینوزا کتابهای متعدد نوشته ولی کتابی که در آن وجود خداوند را با دلیل ریاضی ثابت مینماید. موسوم است به (اینک) و آن کتاب را در سنوات آخر عمر نوشت. کلمه ایتک در زبان فرانسوی به معنای لاغر و نزار است اما اسپینوزا مفهوم لاتینی کلمه ایتک را که اصل یا منشاء باشد در نظر داشته و آن را به عنوان کتاب خود کرده است. فهم کتاب ایتک اسپینوزا حتی برای فلاسفه هم قدری مشکل است و باید قلم در دست بگیرند و هر اصطلاح را که اسپینوزا میگوید یادداشت کنند تا این که در اصطلاح مزبور فراموش نشود و بتوانند آن را با اصطلاحات دیگر تطبیق کنند. اما بعد از این که زحمت خواندن کتاب اسپینوزا را برخورد هموار کردند و آن را تا بآخر خواندند اجر خویش را که عبارت است از فهم فلسفه اسپینوزا دریافت خواهند کرد و خواهند فهمید که او خدا را به وسیله دلایل ریاضی چگونه بثبوت میرساند. کتاب ایتک اسپینوزا متشکل است از پنج کتاب و کتاب اول مربوط است به خدا و کتاب دوم مربوط است به مبدا و ماهیت روح و کتاب سوم مربوط میباشد به مبدا و ماهیت عواطف بشری و کتاب چهارم مربوط است به بردگی یا رقیت بنی آدم و کتاب پنجم مربوط میباشد به آزادی انسان. مقصود اسپینوزا از بردگی آدمی عبارت است از ذلیل شدن انسان در قبال عواطفش. همچنین مقصود اسپینوزا از آزادی عبارت است از آزاد شدن نوع بشر از آن عواطف. در کتابهای چهارم و پنجم اسپینوزا راجع به اینکه چگونه انسان برده عواطف خود میشود و چگونه باید خود را از آن بردگی آزاد کند چیزهائی دیده میشود که عین اظهارات عرفای شرق از جمله ملاصدرا میباشد. با این تفاوت که اسپینوزا میگوید (عاطفه) و عرفای شرق میگویند (نفس اماره) کتاب اخلاق اسپینوزا، حاصل یک عمر تجربه و تحقیق و تفکر و تامل و حاوی سنجیدهترین و پختهترین و نهاییترین اندیشههای فلسفی و حامل پیامها و بشارتهای معنوی و به گفته کولویج (Coleridge) شاعر نامدار انگلیسی، انجیل او و بلاشک از امهات کتب فلسفی غرب است که به راستی عمیق و دقیق و پربار و پر محتوی و در عین حال بسیار صعب و سخت و مجمل و موجر است به طوری که فهم هر جمله آن نیازمند تأملی عمیق و شرحی کشاف است.
|
||||||||||||
| ||||||||||||
|
||||||||||||
