گاهنامه ايران باستان

صفحه اصلي | معرفي پايگاه | ارتباط | راهنما | English division

جستجو


	ادبستان-->مقالات-->

گاهنامه ايران باستان

ايرانيان سال خورشيدي نگاه مي‌داشتند (يعني بر اساس ارتباط خورشيد با زمين). و سال را به دوازده ماه و هر ماه به سي روز بخش مي‌كردند. به اين ترتيب سال 360 روز و شروع سال بعد هر سال پنج روز و پنج ساعت و 48 دقيقه و 46 ثانيه زودتر انجام مي‌شد. هخامنشيان رفع اين مشكل را دنبال مي‌كردند. ساسانيان تقسيم دوازده ماه، و هر ماه سي روز، در سال را حفظ كردند براي هر روز نامي معين كردند و پنج روز هم به آخر سال افزودند به نام «گات‌ها». به اين ترتيب، سال ساساني 365 روز شد و براي جبران ساعت و 48 ثانيه ، هر يكصد و بيست سال، يك ماه به سال مي‌افزودند.

در آغاز سده ششم ميلادي ساسانيان روش «كبيسه» را برگزيدند يعني هر چهار سال يك روز به ماه مي‌افزودند و آن را به نام "اورداد" يعني روز افزوده خداداد مي‌ناميدند.

هفت روز اول ماه به نام اهورا مزدا و امشا سپندان (اورمزد، بهمن، ارديبهشت، شهريور،سپندار مزد، خرداد، امرداد) و 23 روز ديگر به نام ايزدان است. روزهاي اول، هشتم، پانزدهم و بيست سوم هر ماه بنام خداوند است (اورمزد، دي به آذر،دي به مهر،دي به دين) بنابراين مي‌شود از جهتي گفت كه هر ماه به دو بخش هفت روز و دو بخش هشت روز تقسيم مي‌شود و اين نزديك‌ترين شباهت تقسيمات ماه زرتشتي با ماه به چهار هفته‌اي است.

نامهاي سي روز ماه چنين است:

اورمزد	خداوند جان و خرد
بهمن	منش (انديشه) نيك
ارديبهشت	راه راستي، دادگري
شهريور	توان برگزيده و سازنده
سپندارمزد	مهر و آرايش افزاينده
خرداد	رسايي و خودشناسي
امرداد	بي‌مرگي و جاوداني
دي به آذر	آفريدگار
آذر	آتش، فروغ
آبان	آب‌ها
خير	خورشيد
ماه	ماه
تير	ستاره باران
گوش	گيتي
دي به مهر	آفريدگار
مهر	پيمان و دوستي
سروش	كاركرد به نداي وجدان، پيام آور، راستي و دين
رشن	دادگري
فروردين	روان پاسدار، پيشرفت
وِرهرام	پيروزي
رام	صلح و آشتي
باد	باد (هوا)
دي به دين	آفريدگار
دين	وجدان و دين
ارد	بركت و داده اهورايي
اشتاد	كار، داد، راستي
آسمان	آسمان
زامياد	زمين
مانتره سپند	سخن انديشه‌زا، نماز، گفتار نيك
انارام	نور درخشنده و روشنايي بي‌پايان .

نام دوازده ماه سال:

فروردين	ماه فروشي‌ها(روانهاي پاسدار وپيشرفت‌دهنده)
ارديبهشت	ماه راستي‌ها و دادگري‌ها
خرداد	ماه خودشناسي‌ها و رسايي‌ها
تير	ماه بركت و فراواني
امرداد	ماه بي‌مرگي‌ها، جاوداني
شهريور	ماه نيروي سازنده و برگزيده
مهر	ماه دوستي و پيمان
آبان	ماه آب‌ها
آذر	ماه آتش و فروغ پاكي
دي	ماه وحش، دادار
بهمن	ماه خرد (منش نيك)
اسفند	ماه مهر و آرامش افزاينده

ماخذ: كتاب فلسفه زرتشت


	باشگاه حيات انديشه \| طرح انديشه \| پرسشهاي بنيادين \| مباحث فكري \| انديشه‌هاي انديشمندان \| مناجات \| لينكستان \| نقد و نظر

1386-1382

نشريه الكترونيكي حيات انديشه

مفتخر است در دريافت و اشاعه انديشه‌ها؛ جاي كه نيانديشيم براي ما و به جاي ما، مي‌انديشند!