 |
||||||||||||
|
|
|||||||||||
.gif){kind=spacer} | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
||||||||||||
سنائي غزنوي ابوالمجد مجدود بن آدم سنائي غزنوي عارف بزرگ و شاعر نامدار دورهي غزنويان در حدود سال 473 هجري در غزنه بهدنيا آمد. ابتدا به مدح پادشاهان غزنوي مانند بهرامشاه سنائي سالي به سفر حج رفت و شهرهاي خراسان را ديد و صاحبان معرفت و اهل تصوف را ملاقات كرد، پس از آن روي به حق و حقيقت آورد و آثار جاويدان ذوق و عرفان و شعر و ادب خود را بوجود آورد و در سال 545 هجري زندگي را بدرود گفت. سنائي از نخستين كساني است كه از غزل براي بيان تفكرات عرفاني استفاده كردهاند و بدين ترتيب براي آيندگان سرمشقي آفريد. اعم از اينكه اين اولويت را براي سنائي قائل باشيم يا نه، اهميت وي در اين است كه زهد و عرفان را به عنوان يك جهانبيني به طرزي مؤثر وارد مثنوي اندرزي كه دامنهاي كم و بيش وسيع دارد ساخت. سنائي مواعظي مسجع با موضوعهاي آزاد و بدون داشتن مباحثي با حدود معين را همراه با تمثيلها و روايتهائي از زندگاني اولياءالله و ابرار با داستانهاي سادهي غير قانوني به هم پيوسته و اسلوبي تازه پديد آورده است. خدمات سنائي در پيشرفت و تكامل ادبيات عرفاني بسيار زياد است و نميتوان طي چند سطر مختصر راجع به آن قضاوت كرد. زيرا براي اينكار بايد يك مسئلهي غامض يعني رابطهي تصوف با قاطبهي مردم و پيوستگيهاي ادبيات عرفاني با افسانههاي ملي و سنتهاي بيحد و حصري كه غالباً هيچگونه وجه اشتراكي با اسلام ندارد مورد مطالعه قرار گيرد. بيهوده نيست كه جلالالدين بلخي (مولوي) گفته است:
آثار مهم سنائي عبارتست از مثنويهاي حديقهالحقيقه، كه داراي 10هزار بيت شعر است و آن را در آذر سال 524 هجري آغاز كرده است و در دي سال 525 هجري به انجام رسانده است كه يكي از آثار مهم منظوم تصوف ايراني بهشمار ميرود. طريقالتحقيق، كه داراي هزار بيت است و آن را در سال 528 هجري به نظم درآورده است. سيرالعباد اليالمعاد كه پانصد بيت دارد كه صحنهاي از مسافرت روح اشراقطلب انسان به همهي مناطق مادي و معنوي جهان است و به قول پرفسور ريپكا يك نوع«كمدي الهي» به صورت مينياتور است. و ديوان قصيدهها و غزلها كه در حدود بيستهزار بيت است. علاوه بر اينها مثنويهاي ديگر: عقلنامه، عشقنامه، كارنامه و عفونامه نيز به او نسبت داده شده است. وفات او به سال 545 هجري در غزنين اتفاق افتاد. مزارش در آن شهر معروف است.
تاريخ عرفان- رفيع |
||||||||||||
| ||||||||||||
|
||||||||||||
پرداخت. اما ناگهان تغيير فكر و رويه داد و سير و سلوك آغاز كرد و رديف بزرگترين شاعران تصوف قرار گرفت و از نخستين شاعران بزرگ عارف به شمار آمد.