 |
||||||||||||||
|
|
|||||||||||||
.gif){kind=spacer} | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
بابا طاهر همداني بابا طاهر عريان همداني شاعر متصوف و ترانهگوي بزرگ قرن پنجم هجري است. مسلك درويشي و فروتني او كه شيوهي عارفان بزرگ است سبب شد كه گوشهگيري را اختيار نمايد شهرت باباطاهر به واسطهي دوبيتيهاي لطيف و دلانگيز است كه به لهجه لري سروده و از نوع فهلويات(پهلويات) و ترانههاي معمول در نقاط مختلف ايران است. از مضمونهاي دوبيتيهاي باباطاهر معلوم ميشود كه وي صاحبدلي دردمند بوده و اين نغمهها شاهد آواي سوز درون اوست كه به صورت ترانههاي ساده و مؤثر و عارفانه سروده شده و مقبوليت عام يافته است. از ويژگيهاي اين ترانهها كه به صورت رباعي است و به زبان محلي شبيه به لغتهاي لري ميباشد اين است كه به وزن هجائي است و كمي با وزن رباعي فرق دارد و به همين علت به فهلويات(پهلويات) معروف شده است. در تمام اين دو بيتيهاي ساده و مؤثر و دلنشين از وحدت جهان و دورافتادگي انسان از يكديگر و پريشاني و تنهايي او در اجتماع سخن رفته است. اين شاعر عارف در ضمن اظهار شكايت هجران در شعرهاي عاشقانه خود، حس اشتياق عميق معنوي خويش را به نحو بسيار مطبوع و دلانگيزي بيان داشته و با سحر كلام به جلوه درآورده است. اكنون چند دوبيتي براي نمونه از وي نقل ميشود:
باباطاهر علاوه بر دوبيتيها، رسالههايي نيز به عربي و فارسي تدوين كرده است. ازجمله، مجموعهي كلمات قصار اوست كه عقايد تصوف را در علم و معرفت و ذكر و عبادت و وجد و محبت در جملههاي كوتاه و مؤثر و عارفانه به زبان عربي بيان داشته است. وي در زادگاه خود (همدان) در نيمه دوم قرن پنجم هجري زندگي را بدرود گفته و پيكرش را در همان شهر به خاك سپردهاند. |
||||||||||||||
| ||||||||||||||
|
||||||||||||||
و در نتيجه شرح احوال مفصلي از او در دست نماند. فقط در بعضي از كتابهاي صوفيه ذكري از مقـام معنوي و رياضت و درويشي و صفت تقوي و استغناي طبع وي آمده است. از زندگاني او فقط اين اطلاع در دست هست كه طغرال سلجوقي مؤسس و بنيانگذار بزرگ دولت سلجوقيان در سال 445 يا 447 هجري در همدان با او ملاقات كرده و به او احترام نهاده است. بطوريكه نوشتهاند طغرل در اين سفر با باباطاهر و باباجعفر و شيخ حمشاد در كوه خضر ديدار كرده است. و باباطاهر طغرل شاه سلجوقي را اندرز داده و سر ابريقي شكسته كه سالها از آن وضو كرده بود در انگشت سلطان كرد و گفت: مملكت عالم چنين در دست تو كردم، بر عدل باش.