 |
||||||||||||
|
|
|||||||||||
.gif){kind=spacer} | ||||||||||||
|
||||||||||||
|
||||||||||||
|
ژیل دلوز ژیل دلوز فیلسوف معاصر فرانسوی (1995ـ1925) در بخش هفدهم پاریس متولد شده و اعظم عمر خود را در همان ناحیه سپری کرده و در نهایت خودکشی میکند. به زعم او فلسفه، چیزی نیست جز نقشهنگاری جغرافیایی، جهت راهیابی به مقصود. او دو انتقاد عمده به سبک و موضوع نهادین تاریخ فلسفه غرب وارد نمود. نخست به سیاست سنت ایراد کرد و گفت: "تاریخ فلسفه همواره عامل اصلی قدرت در فلسفه و اندیشه بوده است و پیوسته نقش سرکوب را ایفا کرده است. چگونه میتوان بدون خواندن افلاطون، دکارت، کانت و هایدگر و کتاب فلانکس و بهمانکس راجع به آنها اندیشید؟ این خود مکتب سهمگین است که با ایجاد و پرورش متخصص در اندیشه در پی ارعاب و تهدید است و حتی کسانی را که خارج از جرگه رعب آور آنها قرار دارند منقاد و مطیع احکام متخصصان خود میگرداند. تصویر اندیشهای که فلسفه نامیده میشود به صورتی تاریخی مشکل گرفته و همواره میکوشید مردم را از فکر کردن و اندیشه اصیل باز دارد. دومین انتقاد دلوز به سبک سنتی و دیرین تاریخ فلسفه وارد شده بخصوص نحوه تربیت متخصصان این رشته به چالش گرفته شده است. وی مدعی است که باید فلاسفه را از اندیشیدن و تامل پیرامون پدیدهها بازداشت. کار فیلسوف خلاقیت و آفرینندگی است و نباید محدود به تامل گردد. به گمان او این آفرینندگی در قیاس با سایر نویسندگان شکل تصویرگری(portraiture) را به خود میگیرد. تاریخ فلسفه به نظر او رشتهای تاملی نیست بلکه باید همچون نگارگری و تصویرپردازی در نقاشی به خلق تصاویر ذهنی و فکری بینجامد. همانگونه که ما در نقاشی چیزی از جهان خارج را تجسم میبخشیم در تاریخ فلسفه نیز باید به چنین شگردی دست زنیم و نباید به جای ابداع به باز تولید آنچه دیگران گفتهاند قناعت کنیم. به گفته او تاریخ فلسفه متضمن ایفای نقشی بسیار فعال و سازنده است. مطالعه آثار فلاسفه، هنرمندان و نویسندگان باید به ما یاری دهد تا مفاهیم تازهای که قبلا وجود نداشته، خلق کنیم. از این رو باید گفت پژوهنده فلسفه باید از اندیشه متفکران پیش الهام گیرد و با تولید مفاهیم تازه زمینه اندیشه و حیات نوین را فراهم آورد و لاجرم فصل جدیدی را در گسترده اندیشه و زیست بشری فراهم سازد. به طور کلی باید گفت این ارزیابی اساسی دلوز درباره اندیشمندان و فلاسفه پیشین است. هر یک از آثار او در اطراف اندیشههای یکی از فلاسفه دور میزند. ماخذ:ماهنامه ادبيات و فلسفه |
||||||||||||
| ||||||||||||
|
||||||||||||
